Historiek

Wapenschilden waren oorspronkelijk gekleurde kentekens van een geslacht of een gemeenschap en van zinnebeeldige betekenis en afgebeeld op de afweerwapenen, de schilden van de krijgslieden.

Bij tornooien kon de heraut de strijdende partijen goed onderscheiden. Later kregen de steden en gemeenten ook een eigen wapen. Het gemeentewapen is het symbool van gemeenschap van al de burgers die men “gemeente” noemt.
Vele wapens zijn ontleend aan vroegere stads- en schepenzegels. Andere aan het blazoen van vroegere bezitters van de Heerlijkheid dit is het geval zowel voor Uitbergen als voor het schild toebehorend aan Overmere.

Op andere wapens prijken als hoofdfiguur de patroonheilige van kerk en beschermer van de gemeente bijvoorbeeld het wapen van Berlare. Een figuur die dikwijls voorkwam op de schepenzegels.

In de 18° eeuw waren de meeste schepenbanken in bezit van eigen zegel. Met de Franse Revolutie (1789) werden alle gemeentezegels afgeschaft en vervangen door de beeltenis van de Franse Republiek. Onder het Franse Keizerrijk droeg het zegel de keizerlijke adelaar. In 1809, door decreet van Napoleon kwamen bepaalde steden in het bezit van hun oud blazoen.

Na de stichting van het Koninkrijk der Nederlanden, bij besluit van 30 januari 1818, werden de gemeenten aangemaand hun voormalig wapenschild te laten bevestigen of een nieuw aan te vragen.
Overmere kreeg in 1819 huidig wapenschild toegewezen.

Na de oprichting van België in 1830 kregen de drie deelgemeenten Berlare, Overmere en uitbergen bij Koninklijk Besluit een erkend wapenschild.

omhoog

Beschrijving van de oude wapens

	Berlare KB 4.11.1854 Van zilver met Sint Martinus in natuurkleur. Reeds in de 15° eeuw was Sint Martinus de patroonheilige van de kerk en beschermer van de gemeente Berlare.
	Overmere KB 30.11.1838 (en reeds in 1819 toegekend door de Nederlandse regering). Van azuur met een leeuw van goud gewapend en getongd van keel met een rechterschuinbalk van hetzelfde over het geheel en beladen met drie breedarmige kruisen van zilver, in schuinkruis geplaatst. Wapen komt voor bij Jan Van Massemen (14° eeuw) die Heer was van de Heerlijkheid Overmere. Zijn moeder Margareta Van Nevele erfde de Heerlijkheid van haar vader Willem Van Nevele, sire d’Utberghe in 1312.
	Uitbergen KB 16.09.1898 Van sabel met zes schelpen van zilver gesteld 3, 2 en 1. Reeds in 1310 vinden we het wapen van zilver met drie schelpen in sabel bij Willem van Uytberghe schepen van de keure van Gent. Bij Boudewijn Borluut die Catharina van Uutberghe huwde komt op een kwartier van het schild voor: van sabel met vijf schelpen in zilver. Families die hier een voorname rol gespeeld hebben.

Interpretatie van het wapenschild van Berlare

De figuur van Sint-Martinus
Symbool van liefde tot de evenmens.
Medemenselijkheid.
Rekening houden van de andere.
De meerder van de mindere en omgekeerd.
Waar het moet delen met de andere.

De leeuw
Symbool van dapperheid;
Strijdvaardigheid;
Onze binding met het Vlaamse volk.

De schelpen
Symbool van zand en water en gastronomie.
De schelpen wijzen naar een ver verleden. De oude meander, scheldearm door onze drie deelgemeente heen zijn bossen, moerassige gronden en zandige verhevenheden.

omhoog

De Gemeentevlag

Zoals de wapens van de gemeente onderworpen zijn aan de voorschriften van de heraldiek, voor wat vorm, kleur en voorstelling betreft zo moeten de kleuren van de gemeentevlag naar het wapenschild verwijzen.

Beschrijving
Drie even hoge banen van wit, van rood en van wit.

Wit-Rood, kleuren die terug te vinden zijn in het wapenschild, Wit-Zilver, Rood-Geel.
Het zijn tevens de kleuren van de Boerenkrijgvlag (rood kruis op wit vlak).

omhoog